KULLANIM KILAVUZU
Otobüs Sürüş Simülatörü
Sürüm 0.3.0 · Sürüm geçmişi · Ana sayfa
1. Kurulum odası — başlamadan önce
- Bilgisayar + Chrome/Edge: WebGL 2 gerekir. Firefox'ta ses tanıma çalışmaz.
- Klavye: direksiyon seti yoksa sürüş klavyeyle yapılır.
- Direksiyon + pedal seti: isteğe bağlı; ilk takıldığında kalibrasyon ekranı otomatik açılır.
- Mikrofon: para üstü cevabını sesle vermek için.
- Web kamerası: göz takibi ve kol hareketi için; görüntü bilgisayardan çıkmaz.
- VR gözlük: tarayıcı WebXR desteklemeli (Quest tarayıcısı, Chrome).
Tarayıcıyı tam ekran yapın (F11), ekran koruyucuyu kapatın. Deney ekranında "Geri" ve "Hata Bildir" düğmeleri kasıtlı olarak gizlidir.
2. Araştırmacı akışı
Giriş
Ana sayfada Google ile devam et. Yalnızca izin listesindeki e-postalar panele girebilir.
Senaryo hazırlama
Senaryo, deneyin bütün koşullarını tek pakette tutar. Aynı senaryo + aynı tohum = aynı deney.
- Tohum: rastgeleliğin başlangıç sayısı; boşsa her oturumda yeni üretilir.
- Süre (dk): bitince özet ekranı gelir.
- Trafik yoğunluğu (0–1): araç ve yaya sayısı.
- Zaman baskısı: geri sayım görünür, korna baskısı artar.
- Ortam saati / yağmur: ışık, gölge, ıslak zemin ve tutunma.
- Görevler: para üstü, ışık tahmini gibi eşzamanlı görevler.
Aktif işaretli senaryo sonraki her deneyde kullanılır. Düzenleme sürüm numarasını artırır; eski oturumlar kendi sürümünü hatırlar.
Katılımcı kodu
Biçim P042-MY-123. Kod kimlik içermez; eşleştirme listesi araştırmacıda kalır. QR olarak yazdırılabilir.
Deneyi başlatma
- Ana sayfada Deney başlat.
- Kodu yazın (dokunmatikte Ekran Klavyesi) veya QR Okut.
- Deneyi Başlat. Hazırlık 5–15 sn sürer; ilk açılışta şehir ve karakterler indirilir.
- Direksiyonu katılımcıya bırakın. Süre dolunca özet gelir.
Ölçüm seçenekleri
Deney Başlat ekranındaki Ölçüm seçenekleri kutusundan işaretlenir; seçim bu tarayıcıda hatırlanır. Oyun ekranının sağ üstünde hangi ölçümün açık olduğu görünür. Aynı seçenekler adres parametresi olarak da verilebilir:
| Parametre | Etki |
|---|---|
vr=1 | "VR'a gir" düğmesi görünür; gözlük yoksa "VR gözlük bulunamadı" yazar |
goz=1 | Göz takibi açılır, kısa kalibrasyon ister |
beden=1 | Kamera ile kol uzatma hareketi algılanır (görüntü dışarı çıkmaz) |
kalibrasyon=1 | Direksiyon seti kalibrasyonunu yeniden yapar |
dongu=1 | Deney boyunca gündüz→gece geçişi |
gercek=1 | Harita anahtarı tanımlıysa gerçek şehir dokusu |
test=1 | Kayıtlar "test" olarak işaretlenir, gerçek veriye karışmaz |
Sonuçları inceleme
- Oturumlar: zaman, kod, olay sayısı, kazanç; koda göre süzme.
- Detay: özet metrikler, hız-şerit profili, olay zaman çizelgesi, ham olaylar.
- Rapor: yazdırılabilir HTML. Excel: her satır bir olay, ms hassasiyetinde.
Olaylar önce katılımcı bilgisayarında kalıcı kuyruğa yazılır. Bağlantı kopsa da kayıp olmaz; sekme kapansa bile son paket gider.
3. Katılımcı — ekranda okunacak kısa metin
Siz bir şehir otobüsü şoförüsünüz. Yolcuları duraklardan alıp güvenle taşıyın, kurallara uyun, para üstünü doğru verin.
Sürüş
| Klavye | Direksiyon seti | Görev |
|---|---|---|
| W veya ↑ | Gaz pedalı | Hızlan |
| S veya ↓ | Fren pedalı | Yavaşla / dur |
| A / D veya ← / → | Direksiyon | Dön |
| Boşluk | Düğme 2 | El freni |
| Q / E | Sol / sağ kulakçık | Sol / sağ sinyal |
| H | Düğme 4 | Korna |
| C | Düğme 10 | Kamera: sürücü koltuğu ↔ dışarıdan takip |
| 1 · 2 · 3 | Yön düğmeleri + düğme 1 | Para üstü seçimi |
Durak
- Durak tabelasını görünce sinyal verin, sağa yanaşın, tamamen durun.
- Yolcular kendiliğinden iner ve biner; her biniş birkaç saniye sürer. Bekleyin.
- Otobüste oturan ve ayakta yolcular vardır; durakta yenileri katılır.
- Bekleyen varken hareket ederseniz yolcu kaçırılır, puan düşer.
Para üstü görevi
Yolcu para uzatır, üç seçenek çıkar. Doğru para üstünü seçin: klavyede 1 2 3, direksiyon setinde yön düğmeleri + düğme 1, mikrofon açıksa tutarı söyleyin ("on iki lira"). Kamera açıksa arkaya dönüp kol uzatmanız da ölçülür. Tepki süreniz ms hassasiyetinde kaydedilir.
Trafik ışığı tahmini
Bazı ışıklarda "kaç saniye sonra yeşil?" sorusu çıkar; saniye seçeneklerinden birini seçin.
Dikkat
- Kırmızıda geçmek, kaza, ambulansa yol vermemek, radar aşımı ceza puanıdır.
- Yağmurda fren mesafesi uzar.
- Süre dolunca özet ekranı gelir; kapatmayın, araştırmacıyı bekleyin.
4. VR, göz takibi ve beden takibi
- Üçü de Deney Başlat ekranındaki Ölçüm seçenekleri kutusundan açılır; açılmadıysa ekranda görünmez.
- VR: seçiliyse deney ekranının altında "VR'a gir" düğmesi çıkar, gözlüğe geçirir. Gözlük yoksa "VR gözlük bulunamadı" yazar. Para üstü görevinde elin gerçek konumu kaydedilir.
- Göz takibi: oyundan önce 9 noktalı kalibrasyon; ayna/gösterge/yol bakış oranları raporda görünür.
- Beden takibi: görüntü yalnızca tarayıcıda işlenir; sadece "kol uzatıldı" bilgisi ve süresi kaydedilir.
5. Sık karşılaşılan durumlar
| Durum | Yapılacak |
|---|---|
| "3D dünya hazırlanıyor" ekranı kalıyor | F5 ile yenileyin; sürerse Ctrl+F5 (eski sürüm önbellekte kalmış olabilir). |
| Yolcular içeride görünmüyor | C ile iç kameraya geçin. Yine yoksa /surum sayfasında sürümün 0.3.0 olduğunu doğrulayın ve Ctrl+F5 yapın. |
| Direksiyon seti tepki vermiyor | Seti taktıktan sonra sayfayı yenileyin; kalibrasyon=1 ile yeniden kalibre edin. |
| Ses tanıma çalışmıyor | Chrome/Edge kullanın, mikrofon iznini verin, oda gürültüsünü azaltın. |
| Araştırmacı paneli "yetkisiz" | E-posta izin listesinde değil; sistem yöneticisine bildirin. |
| Tuş takılı kaldı | Pencere odağı kaybolmuş; ekrana tıklayın, takılı tuşlar otomatik temizlenir. |
6. Veri gizliliği (KVKK)
- Katılımcı kodu dışında kimlik bilgisi toplanmaz.
- Kamera ve mikrofon ham verisi bilgisayardan çıkmaz. Ses tanıma tarayıcının kendi servisini kullanır ve katılımcı ses düğmesini açmadıkça devreye girmez.
- Oturum verisi araştırmacının Google hesabıyla korunan panelde durur; dışa aktarma yalnızca yetkili hesapla yapılır.
Hata bildirimi: her sayfanın sağ altındaki Hata Bildir düğmesi (deney ekranı hariç).